Miksten daha geniş profesyonel ses almanın 10 basit yolu

Top 10 ipucu listemizden de anlayacağınız üzere, panlamak sesi dağıtmanın tek yolu değildir.

 

wideness-tips-corbis-970-80

 

Mikste, belli bir bileşenin genişliği o bileşenin etki unsuru da olabilir, etkisizlik unsuru da… Bu durumda en önemli kısımların –vokaller, vurucu melodi ya da başka herhangi bir şey – diğer seslerle boy ölçüşebilmesi çok önemlidir.

 

Bu yazıda, mono kaynaklardan genişlik elde etmek ve hatta hazır stereo sesleri iyileştirmek için kullanabileceğimiz 10 araç ve tekniği tanıyacağız.

 

  1. ‘Stereolaştırma’ pluginleri

 

Bu işlemciler, merkezdeki mono kaynaktan sahte bir genişlik üretmek için dijital ses işleme numarasına başvurur. Kullanılan işleme türü bir plugin’den diğerine değişiklik gösterir. Bazıları delay manipülasyon ve short reverb efektlerini kullanırken bazıları da faz farkları ve pitchshifting teknikleriyle hünerini konuşturur –yani, her plugin’in efekti kendine göredir. Bunu aklınızın bir köşesine yazın ve kaynak materyalinize en uygun olanı bulmak için farklı pluginler deneyin.

 

Width-tip-2-650-80

 

  1. Otomatik panlayıcılar

 

Bu pluginler, sesleri stereo panorama boyunca kullanıcının belirlediği değerle sola ve sağa hareket ettirir. Pan/mix değerlerini hareket ettirmek sinyalinizi soldan sağa ve tersine bariz şekilde dağıtır – bu, devam ettirilen sesler ve tekrarlı vurmalı kısımlar için iyidir-, aynı zamanda da derinlerdeki, radar seviyesinin daha altındaki otomatik panlamanın yoğunluğunu hafifletir ve böylece dağılımın daha iyi yapıldığı hissini verir. Bazı otomatik panlayıcılarda ses ya da MIDI girişi bulunur, yani pan modülasyonunu baştan başlatmak ve parçanızın hareketini özelleştirmek için bir başlatıcı kullanabilirsiniz.

 

Width-tip-3-650-80

 

  1. Reverb

 

Stereo reverb, sesi genişletmek için kullanılan klasik bir efekttir. Onu, sesi bir ortama yerleştirmek için ‘bariz’ efekt olarak kullanmak mümkündür; bu durumda ilave genişlik bir ara üründen elde edilir. Veya kurnazca davranmak ve decay süresini daha kısa bir değere çekerek veya sadece ilk yansımaları izole ederek orijinal sesi değiştirmeden genişlik elde etmek de mümkündür; bu durumda da reverb kuyruğu ses sonlandıktan sonra devam etmez. Bu ikinci teknik hemen her seste işe yarar ama bilhassa bariz bir reverb kuyruğunun mikse gölge düşürebileceği vurmalı veya ritmik kısımlarda etkilidir.

 

Width-tip-4-650-80

 

  1. Çift ses

 

Genellikle vokal ve gitar kaydı ile ilişkilendirilen çift ses geniş, zengin bir stereo efekt elde etmenin en popüler yollarından biridir. En temel biçimiyle, aynı parçanın iki kaydının alınmasını ve bunların stereo alanının iki yanına tam panlanmasını içerir. İki kayıttan aynı ses çıksa da aslında sinyalleri farklıdır, bu durumda ses süper geniş olmakla kalmaz, mono kaynaktan da mükemmelen duyulur.

 

Bu teknikten başka şekillerde de faydalanabilirsiniz: Ton ve tını bakımından birbirinden tamamen farklı iki kaydı tam panlamayı deneyin veya aynı sesi birden fazla kez kaydedin ve her birini stereo alanı içerisinde farklı yerlere dağıtmayı deneyin.

 

Width-tip-5-650-80

 

  1. Modülasyon pluginleri

 

Chorus, phaser, flanger gibi modülasyon efektleri kalınlaştırma, metalik faz farkı efektleri elde etmek için short delay ve phase manipülasyonunu kullanır. Birçoğu stereoda iyi sonuç verebilir, sol ve sağ kanaldan farklı sinyal çıkışı ile etkileyici stereo hareketler ve yayılımlar oluşturabilir ve bu sayede mono veya merkeze alınan sesleri daha geniş bir alana dağıtmak için kullanılabilir.

 

Aslında söylemeye gerek yok ama modülasyon efekti kaynak sesin tınısını duyulur şekilde değiştirir. Tercihiniz chorused pad veya flanging drum loop’tan yanaysa bu ideal durumdur ama anlaşılmaz olmaktan yanaysa ideal durum değildir; stereo oluşumunun daha az hissedilir olması için diğer genişlik üretme tekniklerini kullanın. Mono modülasyon efektlerine de bakın çünkü bazıları diğerlerine nazaran daha bir mono uyumlu.

 

Width-tip-6-650-80

 

  1. Delay ve Haas efekti

 

Stereo sesi dağıtma aşamasında kullanılan bir diğer yaygın yöntem de kaynak sinyalin gecikmeli kopyalarını panlamaktır. Haas efekti, bir sesi ve kopyasını, birini 30 milisaniyeye kadar geciktirmeden önce, sola ve sağa tam panlamayı içerir; kulağınız iki sinyali ayrıştırmaz, bunun yerine stereo alanının bir yanından gelen ‘daha geniş’ bir ses algılar. Bu genellikle orijinal sesin tınısını değiştirmeden genişlik ilave etmek için kullanılır ancak monoya indirgendiğinde faz farklarının zararınadır. Genişlik ve mono uyumu arasında iyi bir denge sağlamak için, tam panlanmış iki sinyali üçüncü mono ile yani merkeze panlanmış kopya ile harmanlamayı deneyin.

 

Gecikme süresi 30 milisaniyeyi aştığında, tap’leri ayrı sinyaller olarak algılarız, sonuç olarak genişliği arttırmak için de yaygın olarak kullanılan daha geleneksel bir stereo delay efekti elde ederiz. Reverb’te ise, süre uzadıkça efekt daha fark edilir bir hale gelir – karakter ve alan eklemek için faydalıdır.

 

Width-tip-7-650-80

 

  1. Kontrast sesleri tam panlama

 

Aynı anda çalan, birbirinden tamamen farklı iki sesi tam panlayarak – örneğin iki hi-hat sample’ını -, özellikle kalın bir genişletme efekti eklenebilir. Bu, normal çift sesten farklı bir şeydir, kontrast sesler efekti abartır ama kulağımız yine de onları ayırt edebilir.

 

Benzer bir olay da sesi bir mono reverb dönüşüne göndermek ve ardından ikisini ters yönlerde panlamaktır. Düşük seviyeli reverb ile genişlik zor algılanır, reverb’ü açmak ise daha açık anlaşılır bir genişletme efekti verir.

 

  1. Sol ve sağ kanalda EQ farklılıkları

 

Stereo sesler sol ve sağ kanalda farklılık gösterir. Biz sinyalin sol ve sağ tarafını farklı şekilde EQ’layarak ve iki taraf arasında ton kontrastı oluşturarak bu farklılıkları ‘zorlayabiliriz’. Örneğin, bir sesin sağ kanalını boost’lamayı, ardından sol kanaldaki aynı frekans alanında bir cut kullanmayı deneyin. Elbette ki sol ve sağ kanalda bağımsız olarak çalışabilecek bir EQ’ya ihtiyacınız olacak ancak çalışma delisi EQ pluginlerin (ve hatta belki de DAW’nizin içindekilerin) iş üstünde olması gerekecek.

 

Width-tip-9-650-80

 

  1. Microshifting

 

Sol ve sağ kanalda farklılıklar yaratmak sadece zamanlama ile olmayabilir – klasik microshifting efekti çok harika stereo güzelliğine ulaşmak için perde varyasyonlarından faydalanır. Bunu kendi başınıza yapmak için bir sesi iki kez çoğaltın, orijinal sesi merkeze alın, iki kopyayı ise sola ve sağa tam panlayın. Ardından sol sinyalin perdesini kısın, sağ sinyalin perdesini açın (çok azı yeterli olacaktır). Merkeze aldığınız mono sinyal ile genişletilmiş ‘dışarıdaki’ kopyalar arasındaki nispi seviyeleri değiştirerek efekti dengeleyin ve genişliği harmanlayın. Ayrıca, bunu kendi başınıza yapmak zorunda değilsiniz, bu iş için özel microshifting pluginleri var.

 

Width-tip-10-650-80

 

  1. Mono sesi stereo ses ile layer’lamak

 

Bazı zamanlar mikse oturması için gerekli özelliklerin çoğuna sahip ancak biraz daha cızırtılı, parıltılı veya geniş olsaydı iyi olurdu diyeceğiniz ana elemanlarla çalışacaksınız. Uygun durumlarda, diğerine, ilk seste eksik kalan özellikleri barındıran kontrast sese layer’lamak imdadınıza yetişebilir ve kaynak stereo ise etkileyici bir genişlik katabilir.

 

Güçlü bir mono snare’i örneğin hafif bir stereo layer’a layer’lamayı ya da ince, hışırtılı, geniş bir synth yamayı dar bir lead ses üzerine oturtmayı deneyin. Layer’ları harmanlamak veya geçici dalgaların parazit yapmasını engellemek için muhtemelen envelope manipülasyon efektini kullanmak isteyeceksiniz. O halde layer’ları ayarlamak için envelope ve/veya fade ayarlarından faydalanın.

Facebook Comments